Skip to content
13/01/2011 / filsoof13

قابل تامل

شاید ارزشمندترین ویژگی برهان آنسلم، تنظیم و تنسیق مفهوم مسیحی خدا باشد. اوگوستین در کتاب آزادی اراده خدا را چنین تعریف کرده است: [آنچه یا آنکه] برتر از او هیچ نیست. برهان وجودی نمی‌تواند برپایه این مفهوم استوار گردد زیرا هرچند طبق تعریف درست است که کاملترین موجودی که وجود دارد، موجود است، ولی تضمینی در کار نیست که این موجود همان خدا باشد، یعنی موضوع و متعلق پرستش انسان. آنسلم به هرحال خدا را کاملترین موجودی که هست تعریف نمی‌کند، بلکه او را موجودی می‌داند که کاملتر از او حتی نمی‌توان به تصور درآورد. این نظرگاه، تکامل نهایی مفهوم توحیدی را عرضه می‌دارد. خدا رساترین موضوع قابل تصور پرستش است؛ امکان ندارد که موجودی برتر از او باشد، که خدا نسبت به او کهتر و فروتر یا تابع و دست‌نشانده باشد، و بدینسان آن موجود، مخاطب و پذیرای سزاوارتری برای عشق و احترام انسان باشد. بدینسان حد اعلای متافیزیکی و حد اعلای اخلاقی با هم یکی هستند. آن‌طور که انسان می‌تواند بپرسد که علت اولی، واجب‌الوجود، محرک غیرمتحرک یا مدبر جهان (با فرض اینکه وجود دارد)، آیا انسان باید او را بپرستد، نمی‌تواند بپرسد که همین کار را درباره کاملترین موجود قابل تصور، هم باید انجام بدهد. در اینجا نیاز و ضرورت دینی، که از شرک به شبه‌توحید و از آنجا به توحید اخلاقی می‌رسد، به پایان منطقی‌اش رسیده است. و اعتباری که باید برای آنسلم قائل شد به خاطر این است که این هسته کانونی واپسین مفهوم الوهیت را برای نخستین بار تنظیم و تنسیق کرده است.

خدا در فلسفه، پل ادواردز، ترجمه بهاءالدین خرمشاهی

پ.ن. : با تقدیم احترام به جناب پسرک همکار، که گرچه اینجا را نمی‌خواند، اما خواننده بسیار مناسبی برای این متن است.

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: